Co to są Gminne Rady Seniorów

Rady seniorów są jedną z metod rzecznictwa praw i postulatów osób starszych. Powstają na mocy art. 5c ustawy o samorządzie gminnym: “Gmina sprzyja solidarności międzypokoleniowej oraz tworzy warunki do pobudzania aktywności obywatelskiej osób starszych w społeczności lokalnej”. Jednym ze sposobów realizacji tego zadania może być utworzenie gminnej rady seniorów, którą powołuje do życia rada gminy z własnej inicjatywy lub na wniosek zainteresowanych środowisk. Możliwość taka pojawiła się wprost w zmianie ustawy o samorządzie gminnym z 2013 roku, jednakże rady powstawały już wcześniej (na przykład w Poznaniu w 2007 roku uchwałą Rady Miasta powołana została Miejska Rada Seniorów). Według autorów tego przepisu: „Zadaniem ustawodawcy w tym zakresie powinno być stworzenie jasnych podstaw prawnych umożliwiających praktyczne popularyzowanie idei przedstawicielstwa seniorów przy organach samorządu terytorialnego i powoływanie gminnych rad seniorów. Rady te będą reprezentować interesy i potrzeby starszych mieszkańców wobec władz samorządowych i brać udział w formułowaniu oraz przekazywaniu opinii i stanowisk dotyczących nie tylko strategicznych, ale i bieżących planów rozwoju gminy” (Druk nr 1572/VII kadencji Sejmu).

Warto dodać, że rady seniorów mogą być tworzone nie tylko dla gmin, ale również dla jednostek pomocniczych gminy (dzielnic, osiedli). Może to być szczególnie uzasadnione w przypadku większych miast takich jak Kraków, w których liczba mieszkańców pojedynczej dzielnicy sięga lub przewyższa liczbę ludności średniej gminy. W takim przypadku funkcjonowanie miejskiej rady może zostać wsparte i uzupełnione przez dzielnicowe rady seniorów (takie rozwiązanie przyjęto w Warszawie).

To właśnie dzielnice w dużych miastach są tymi „małymi ojczyznami”, które mogą diagnozować rzeczywiste potrzeby osób starszych. To tutaj powinny tworzyć się Dzielnicowe Rady Seniorów, które jako lokalne ciała kolegialne, znające bezpośrednio potrzeby i dążenia miejscowych seniorów będą mogły świadomie mieć wpływ na decyzje dotyczące najbliższego otoczenia, a tym samym mogą wydatniej wspierać organy władzy lokalnej w realizacji polityki senioralnej. - Krystyna Chmielińska, Zastępca Przewodniczącej Małopolskiej Sieci Rad Seniorów

Rada seniorów ma charakter konsultacyjny, doradczy i inicjatywny, składa się z przedstawicieli osób starszych oraz przedstawicieli podmiotów działających na rzecz osób starszych, w szczególności przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz podmiotów prowadzących uniwersytety trzeciego wieku.

Rady seniorów stają się bardzo ważnym narzędziem partycypacji obywatelskiej. Są częścią demokracji lokalnej, której fundamentem jest myślenie o wspólnocie samorządowej jako o wszystkich mieszkańcach gminy. Ponadto gminne rady seniorów stanowią doskonały czynnik pobudzający aktywność obywatelską osób starszych w społeczności lokalnej, pozwalają na poznanie opinii dotyczących potrzeb środowiska seniorów, zwrócenie uwagi na problemy tej grupy społecznej oraz wykorzystanie ich potencjału.


Partnerzy: